Κριθαράκι στο Μάτι: Συμπτώματα, Αίτια και Αντιμετώπιση

Συντάχθηκε : από Παύλο Αντζουλή, Φαρμακοποιός

Τι είναι το κριθαράκι στο μάτι

Το κριθαράκι στο μάτι, γνωστό και ως κριθή, είναι μια μικρή αλλά επώδυνη φλεγμονή που εμφανίζεται συνήθως στην άκρη του βλεφάρου και μοιάζει με ένα μικρό σπυράκι. Μπορεί να προκαλέσει κοκκίνισμα, πρήξιμο, ευαισθησία, πόνο και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σχηματιστεί πύον. Ευτυχώς, συνήθως υποχωρεί από μόνο του μέσα σε λίγες ημέρες.

Αίτια εμφάνισης

Το κριθαράκι είναι κάτι που μπορεί να προκύψει όταν ένας μικρός αδένας στο βλέφαρο φράξει, προκαλώντας τοπική φλεγμονή. Συχνά, αυτό σχετίζεται με βακτήρια όπως ο Staphylococcus aureus. Παράγοντες όπως η κακή υγιεινή των βλεφάρων, το άγγιγμα ή το τρίψιμο των ματιών με βρώμικα χέρια, η χρήση παλιών καλλυντικών και η ακατάλληλη αφαίρεση του μακιγιάζ μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο να εμφανιστεί. Αν το κριθαράκι σου εμφανίζεται συχνά, μπορεί να έχει σχέση με βλεφαρίτιδα ή άλλες παθήσεις των βλεφάρων. Σε αυτή την περίπτωση, καλό θα ήταν να το συζητήσεις με έναν οφθαλμίατρο.

Συμπτώματα

Το κριθαράκι συνήθως προκαλεί πρήξιμο, κοκκίνισμα, πόνο και ευαισθησία στο βλέφαρο. Μπορεί επίσης να αισθάνεσαι μια ενοχλητική αίσθηση, σαν να υπάρχει κάτι μέσα στο μάτι σου. Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το πού ακριβώς εμφανίζεται.

Εξωτερικό κριθαράκι

Το εξωτερικό κριθαράκι εμφανίζεται στην εξωτερική πλευρά του βλεφάρου, κοντά στη βάση μιας βλεφαρίδας. Συνήθως, θα παρατηρήσεις ένα μικρό, κόκκινο και επώδυνο εξόγκωμα, το οποίο μπορεί να γεμίσει με πύον και να μοιάζει με σπυράκι.

Εσωτερικό κριθαράκι

Το εσωτερικό κριθαράκι εμφανίζεται στην εσωτερική πλευρά του βλεφάρου και συνήθως συνδέεται με φλεγμονή ενός μεϊβομιανού αδένα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονο πρήξιμο και πόνο στο βλέφαρο, ενώ το εξόγκωμα δεν είναι πάντα ορατό από έξω.

Πώς αντιμετωπίζεται

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το κριθαράκι υποχωρεί από μόνο του μέσα σε λίγες ημέρες και δεν απαιτεί κάποια ειδική θεραπεία. Με την κατάλληλη φροντίδα, μπορείς να ανακουφίσεις τον πόνο και το πρήξιμο, βοηθώντας το βλέφαρο να αποσυμφορηθεί. Καλό είναι να αποφεύγεις να το πιέζεις ή να προσπαθείς να το «σπάσεις», γιατί αυτό μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή ή να προκαλέσει εξάπλωση της λοίμωξης.

Ζεστές κομπρέσες

Οι ζεστές κομπρέσες είναι η καλύτερη επιλογή για να αντιμετωπίσεις το κριθαράκι. Βρέξε μια καθαρή κομπρέσα με ζεστό, αλλά όχι καυτό, νερό και τοποθέτησέ την πάνω στο κλειστό βλέφαρο για περίπου 10–15 λεπτά, 3–4 φορές την ημέρα. Η θερμότητα βοηθάει να μαλακώσουν οι εκκρίσεις και να διευκολυνθεί η φυσική αποστράγγιση του φραγμένου αδένα. Φρόντισε να χρησιμοποιείς πάντα καθαρή κομπρέσα και μην τρίβεις το μάτι σου. Αν η κομπρέσα κρυώσει, μπορείς να τη ζεστάνεις ξανά, ώστε να παραμένει ευχάριστα ζεστή καθ' όλη τη διάρκεια της εφαρμογής.

Αλοιφές και σταγόνες

Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν χρειάζεσαι αντιβιοτικές σταγόνες ή αλοιφές. Αν η λοίμωξη είναι έντονη ή επίμονη, ο γιατρός μπορεί να αποφασίσει ότι χρειάζεσαι αντιβιοτική οφθαλμική θεραπεία. Τα τεχνητά δάκρυα μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση από την ξηρότητα ή τον ερεθισμό, αλλά δεν θεραπεύουν το κριθαράκι. Μην χρησιμοποιείς μόνος σου αντιβιοτικές ή κορτιζονούχες οφθαλμικές σταγόνες, γιατί η ακατάλληλη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Επίσης, καλό είναι να αποφεύγεις το μακιγιάζ ματιών και τους φακούς επαφής μέχρι να υποχωρήσει τελείως η φλεγμονή.

Φυσικοί τρόποι ανακούφισης

Μπορείς να ανακουφίσεις την ενόχληση από το κριθαράκι με μερικές απλές και ασφαλείς πρακτικές στο σπίτι. Η πιο σημαντική είναι η ζεστή κομπρέσα, που βοηθάει να χαλαρώσουν οι εκκρίσεις και να αποσυμφορηθεί φυσικά ο φραγμένος αδένας. Εφάρμοσέ την για 10–15 λεπτά, 3–4 φορές την ημέρα, χρησιμοποιώντας πάντα καθαρή κομπρέσα. Επίσης, φρόντισε να κρατάς την περιοχή καθαρή, πλένοντας καλά τα χέρια σου πριν αγγίξεις τα μάτια σου και απόφυγε το τρίψιμο ή την πίεση στο κριθαράκι. Είναι καλή ιδέα να αποφύγεις προσωρινά το μακιγιάζ ματιών και τους φακούς επαφής. Μην εφαρμόσεις στο μάτι χαμομήλι, αιθέρια έλαια, οδοντόκρεμα ή άλλες μη αποστειρωμένες ουσίες, καθώς μπορεί να προκαλέσουν επιπλέον ερεθισμό ή μόλυνση.

Τι να αποφύγετε όσο διαρκεί

Όταν έχεις κριθαράκι, είναι πολύ σημαντικό να αποφεύγεις οτιδήποτε μπορεί να ερεθίσει το μάτι ή να μεταφέρει μικρόβια στην περιοχή. Μην προσπαθήσεις να πιέσεις, να τρυπήσεις ή να σπάσεις το κριθαράκι, ακόμα κι αν έχει σχηματιστεί πύον, γιατί αυτό μπορεί να κάνει τη φλεγμονή χειρότερη. Επίσης, καλό είναι να αποφεύγεις το τρίψιμο των ματιών, το μακιγιάζ στην περιοχή και τη χρήση φακών επαφής μέχρι να περάσει. Μην μοιράζεσαι πετσέτες, μαξιλάρια ή καλλυντικά ματιών με άλλους και μην βάζεις στο βλέφαρο μη αποστειρωμένες ουσίες ή «σπιτικές» θεραπείες.

Πόσο διαρκεί το κριθαράκι

Το κριθαράκι συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες, συνήθως 1–2 εβδομάδες, ειδικά αν χρησιμοποιείς τακτικά ζεστές κομπρέσες. Το πρήξιμο και ο πόνος τείνουν να μειώνονται σταδιακά, καθώς ο φραγμένος αδένας αποσυμφορείται και η φλεγμονή υποχωρεί. Αν το κριθαράκι παραμένει για περισσότερο από 1–2 εβδομάδες, αν μεγαλώνει, επανεμφανίζεται συχνά ή επηρεάζει την όρασή σου, είναι καλύτερα να επισκεφθείς έναν οφθαλμίατρο. Επίσης, αν νιώσεις έντονο πόνο, σημαντικό πρήξιμο ή πυρετό, θα πρέπει να ζητήσεις άμεση ιατρική βοήθεια.

Πότε χρειάζεται γιατρός

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το κριθαράκι φεύγει από μόνο του χωρίς να χρειαστεί ιατρική παρέμβαση. Παρ' όλα αυτά, είναι καλό να επισκεφτείς έναν οφθαλμίατρο αν δεν δεις βελτίωση μετά από μερικές μέρες ή αν το πρόβλημα επιμένει για πάνω από 1–2 εβδομάδες, αν μεγαλώνει ή αν σου συμβαίνει συχνά. Αν νιώθεις έντονο πόνο ή πρήξιμο, αν το πρήξιμο επεκτείνεται γύρω από το μάτι, αν έχεις πυρετό, αν παρατηρείς αλλαγές στην όραση ή δυσκολεύεσαι να κινήσεις το μάτι σου, ζήτησε άμεσα ιατρική αξιολόγηση. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σημαίνουν ότι η φλεγμονή δεν περιορίζεται μόνο στο κριθαράκι και χρειάζεται άμεση φροντίδα.

Πρόληψη

Για να μειώσεις τον κίνδυνο να εμφανιστεί κριθαράκι, είναι σημαντικό να προσέχεις την καθημερινή υγιεινή των ματιών και των βλεφάρων σου. Πλύνε καλά τα χέρια σου πριν αγγίξεις την περιοχή των ματιών και προσπάθησε να μην τα τρίβεις, ειδικά αν δεν έχεις καθαρά χέρια. Αν χρησιμοποιείς μακιγιάζ, φρόντισε να το αφαιρείς προσεκτικά πριν πας για ύπνο και απόφυγε να χρησιμοποιείς παλιά ή κοινά καλλυντικά ματιών. Καθάριζε τακτικά τα πινέλα και τα εργαλεία μακιγιάζ σου και μην μοιράζεσαι πετσέτες ή προσωπικά αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με τα μάτια. Αν έχεις βλεφαρίτιδα ή αν τα κριθαράκια είναι συχνά πρόβλημα για σένα, η τακτική υγιεινή των βλεφάρων μπορεί να σε βοηθήσει να προλάβεις τις υποτροπές. Αν τα κριθαράκια συνεχίζουν να επανεμφανίζονται, καλό θα ήταν να συμβουλευτείς έναν οφθαλμίατρο.

Συχνές ερωτήσεις

1.Το κριθαράκι είναι μεταδοτικό;

Το κριθαράκι από μόνο του δεν είναι μεταδοτικό, καθώς συνήθως προκαλείται από φλεγμονή ενός αδένα στο βλέφαρο. Παρ' όλα αυτά, τα βακτήρια που μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνισή του μπορούν να μεταφερθούν μέσω των χεριών ή κοινών προσωπικών αντικειμένων. Γι' αυτό, φρόντισε να πλένεις καλά τα χέρια σου, να αποφεύγεις να τρίβεις τα μάτια σου και να μην μοιράζεσαι πετσέτες ή καλλυντικά.

2.Μπορώ να φοράω μακιγιάζ ή φακούς επαφής;

Είναι καλύτερο να αποφεύγεις το μακιγιάζ στα μάτια και τους φακούς επαφής όσο έχεις ενεργό κριθαράκι. Το μακιγιάζ μπορεί να ερεθίσει την περιοχή και οι φακοί επαφής μπορεί να κάνουν την κατάσταση πιο άβολη ή να αυξήσουν τον κίνδυνο μόλυνσης. Καλό είναι να περιμένεις μέχρι το κριθαράκι να υποχωρήσει εντελώς και να χρησιμοποιείς καθαρά καλλυντικά και φακούς.

3.Ποια είναι η διαφορά με το χαλάζιο;

Το κριθαράκι είναι συνήθως επώδυνο, κόκκινο και σχετίζεται με οξεία φλεγμονή ή λοίμωξη ενός αδένα του βλεφάρου. Από την άλλη, το χαλάζιο προκύπτει κυρίως από την απόφραξη ενός μεϊβομιανού αδένα και εμφανίζεται ως ένα πιο σκληρό, συνήθως ανώδυνο εξόγκωμα. Αν δεν είσαι σίγουρος για το τι έχεις, ο οφθαλμίατρος μπορεί να σε βοηθήσει να κάνεις τη διάκριση.